Diversifikasie – vriend of vyand?

Diversifikasie is ‘n breë begrip wat baie aspekte insluit en verteenwoordig, veral ten opsigte van beleggings, skryf Pieter Willem Moolman.

Wat diversifikasie vir beleggers inhou, is een aspek. Of dit moontlik is om optimaal te diversifiseer, is ‘n ander vraag.

Suid-Afrika verteenwoordig minder as een persent van die wêreld se ekonomie en die vraag is of jou beleggings optimaal gediversifiseer is as jy 80 tot 100 persent van jou welvaart in hierdie land hou.

Die antwoord is waarskynlik “nee”.

Diversifikasie is ‘n risiko-bestuurstegniek waarmee ‘n breë verskeidenheid bates en/of beleggings in een portefeulje saamgebring word. Dit verminder gewoonlik risiko-blootstelling en is daarop gemik om beleggings so te versprei dat hulle oor ‘n gegewe tydperk in verskillende omstandighede verskillend sal reageer.

Dat jou beleggings deur verskillende batebestuur-ondernemings bestuur word, beteken dus nie noodwendig goeie diversifisering nie.

Theo Vorster het op 17 Mei verlede jaar in ‘n artikel op Netwerk24 die belangrikste diversifikasiebeginsels uitgewys wat deel van elke portefeulje behoort te wees.

Volgens hom moet ‘n mens deeglik kyk na diversifisering tussen verskillende bateklasse, veral ten opsigte van aandele, kontant, skuldbriewe en eiendom.

Daarby moet geografiese diversifikasie tussen lande en hul geldeenhede in aanmerking geneem word.

Tyd speel ook ‘n belangrike rol in die strategie om wisselvalligheid te bowe te kom. Beleggers wat koop of verkoop, moet dit oor ‘n tydperk doen en nie op een slag nie.

En onthou gerus maar dat, ten opsigte van beleggings en die bestuur van risiko’s en opbrengs, níks sonder risiko is nie.

Goeie diversifisering is die beste manier om terugslae te vermy, maar daar is ook ‘n ander feit wat nie uit die oog verloor moet word nie: ‘n mens kan té gediversifiseerd wees.

Dit kan veroorsaak dat jy minder as jou verwagte opbrengs uit jou beleggings kry.

Deur te veel maatskappye en fondse in ‘n portefeulje te betrek, kan veroorsaak dat die goeie prestasies van sekeres geneutraliseer word deur ‘n gebrek aan prestasies van ander.

Diversifikasie bly dus ‘n beginsel wat deeglik bestudeer moet word. Die strewe na ‘n goeie balans is altyd deurslaggewend.

Daarom noem ek weer twee van die riskantste benaderinge wat beleggers moet vermy: gulsigheid aan die een kant en oorversigtigheid aan die ander.

‘n Goed gediversifiseerde portefeulje behoort oor ‘n bepaalde tydperk die gewenste opbrengs mee te bring, maar daar is geen bloudruk nie. Mense se omstandighede en gewilligheid om risiko’s aan te gaan, speel ‘n rol.

Pieter Willem Moolman is die stigter van PWM Financial Management in Port Elizabeth.

Kontak ons vir meer finansiële en beleggingsadvies.

Geduld is die wagwoord in troebel tye

Ná omtrent vier jaar van skrale en selfs geen opbrengste is beleggers taamlik verward en ontmoedig, skryf Pieter Willem Moolman.

Voorheen het hulle verwag dat hul beleggings al om die ses of sewe jaar moet verdubbel; ‘n jaarlikse groeikoers van naastenby 15 persent.

Ongelukkig het dit nie die afgelope tyd gebeur nie. Daarom raak party beleggers ongeduldig en tree sommiges irrasioneel op.

Emosionele besluite ten opsigte van beleggings is gewoonlik verkeerd aangesien markregstellings en ekonomiese onstuimigheid al voorheen plaasgevind het en wéér gaan opduik. Beleggers moet dus in dié dae geduld aan die dag lê.

Dit is nie om dowe neute dat Warren Buffet sê die aandelebeurs is ‘n meganisme waarmee rykdom van die ongeduldige na die geduldige oorgedra word nie. Volgens hom is die teken van die einde van ‘n afwaartse siklus wanneer mense wat gedink het hulle is langtermyn-beleggers die beurs summier verlaat.

Die ekonomiese ontleder Theo Vorster sê die mark het die afgelope 20 jaar by drie geleenthede met oor die 30 persent gedaal. Nogtans het ‘n goeie belegging in dié periode van R10 000 tot R100 000 gegroei.

‘n Goeie, gediversifiseerde portefeulje, tyd en geduld bly die belangrikste beginsels. ‘n Negatiewe tydperk van drie, ses of 12 maande, selfs langer, moenie dié grondslag verander nie.

Soos al tevore in een van dié rubrieke uitgewys is, bly inflasie jou grootste vyand; nie korttermyn-wisselvalligheid en negatiewe markskommelinge nie.

Pas op dat ‘n gebrek aan kundigheid jou nie op die lang termyn duur te staan kom nie. Maak seker jy het ‘n kundige om jou beleggingsportefeulje só saam te stel dat dit aan jou behoeftes voldoen.

Pieter Willem Moolman is die stigter van PWM Financial Management in Port Elizabeth.

Kontak ons vir meer finansiële en beleggingsadvies.

Is jy aanspreeklik vir senior amptenare se foute?

Jy het waarskynlik al gehoor van wat in Engels as “officers’ and directors’ liability” bekend staan; overgeset synde die aanspreeklikheid van amptenare en direkteure, skryf Pieter Willem Moolman.

As jy ‘n direkteur of senior werknemer van enige private maatskappy, beslote korporasie of sodanige instelling is en nie ten volle van dié bepalings bewus is nie, behoort jy jou dadelik van die feite te vergewis.

Dit verg nie baie navorsing om te besef hoe aanspreeklik-eise wêreldwyd toeneem nie. Sulke eise word dikwels ingestel op grond van beweerde onregmatighede deur mense wat gesamentlik of afsonderlik aanspreeklik gehou word.

En so iets kan met enigiemand gebeur. Almal begaan foute en mense doen soms onwetends iets verkeerd.

Wat soms daarna gebeur, is dat mense meen hulle is benadeel. Dan wil hulle eis van die instelling ? wat ‘n maatskappy of enige ander regsentiteit kan wees ? én van die persoon of mense wat na hul mening vir die benadeling aanspreeklik was.

Onaangename verrassings van dié aard moet eenvoudig voorkom word.

Versekering teen sulke eise is dus iets waarsonder direkteure en senior amptenare om verskeie redes nie kan klaarkom nie.

Niemand wil immers die gevaar loop om die welvaart te verloor wat in sy of haar persoonlike hoedanigheid opgebou is nie.

Daarby kan die verdediging teen ‘n potensiële eis die finansiële sekuriteit van die hele gesin in gevaar stel.

Aanspreeklik-eise is gewoonlik groot en dit kan jare duur voordat so iets afgehandel word. Dit kan veroorsaak dat die direkteure en senior amptenare se fokus verskuif en hulle nie, soos sportmense sê, die oog op die bal hou nie.

Dit het onvermydelik negatiewe gevolge omdat die bedryf van die maatskappy daaronder ly.

Die koste om sulke eise te verdedig, is gewoonlik astronomies. Voldoende versekering sal ook verhinder dat die maatskappy se kontantvloei negatief geraak word, aangesien die versekeraar in sulke gevalle die koste dra.

My advies is om nie te probeer spaar op iets wat jou maatskappy of sy direkteure en senior amptenare finansieel kan ruïneer nie.

Pieter Willem Moolman is die stigter van PWM Financial Management in Port Elizabeth.

Kontak ons vir meer finansiële en beleggingsadvies.

Beleggers hoef nie wakker te lê nie

Niemand wil snags wakker lê en hulself bekommer dat die waarde van hul beleggings binne dae met tot 40 persent kan daal nie, skryf Pieter Willem Moolman.

Hoewel beleggers senuweeagtig raak wanneer hulle onsekerheid in markte bespeur, is dit, soos ons die afgelope tyd gesien het, onafwendbaar.

Een van die oorsake is veranderlikhede. Die onlangse aanwysing van Cyril Ramaphosa as president van die ANC het byvoorbeeld, nog voordat hy tot staatspresident verkies is, ‘n gunstiger beleggingsklimaat in Suid-Afrika veroorsaak.

Die rand het teen alle verwagting binne ‘n kort rukkie met omtrent 13 persent verstewig. Dit het party mense senuweeagtig oor buitelandse beleggings gemaak.

Daarby het die Steinhoffsage party portefeuljebestuurders en individuele kliënte onklaar betrap.

En net toe die stof effens gaan lê, reik Viceroy ‘n verslag uit waarin Capitec onder skoot kom. Toe daal Bitcoin se prys ook nog.

Sulke gebeurtenisse maak beleggers onrustig. Party begin selfs wonder of hulle nie eerder hul geld in kontant moet hou nie.

Dit is die grootste fout wat hulle kan begaan. Baie beleggers besef nie hoe vernietigend inflasie, soos in Januarie in ‘n artikel in Rapport beklemtoon is, kan wees nie.

Volgens die Sondagblad sal, teen ‘n inflasiekoers van ses persent, vandag se R10 000 oor 20 jaar net R3 118 werd wees.

Daarom moet daar in reële terme oor ‘n lang termyn na beleggingsopbrengste gekyk word om te verseker dat die uitwerking van inflasie hokgeslaan word.

Kontant verhoog nie jou reële welvaart nie. Volgens gegewens in die Rapport-artikel het kontant oor ‘n tydperk van 92 jaar ‘n opbrengs van net 0.7 persent per jaar gelewer as inflasie in aanmerking geneem word.

Dit is dus beter om aandele in die bank te hê.

Party beleggers verkies egter steeds kontant omdat hulle bang is hulle verloor geld in aandele. Die beste manier om dié risiko te verminder, is om jou aandele vir ‘n langer tydperk te hou.

Historiese gegewens toon dat mense nié geld verloor as hulle hul aandele vir langer as drie jaar hou nie.

Die moontlikheid dat die waaarde van ‘n aandele-belegging oor ‘n tydperk van een maand sal verminder, is 30 persent. Maar as jy jou aandele drie jaar lank hou, daal dié moontlikheid tot ses persent ? en ná vyf jaar tot nul.

Dit is dus raadsaam om so vroeg moontlik te begin belê en die aandele te behou vir so lank as jy kan. En kies altyd die herbelê-opsie sodat alle opbrengste teruggeploeg word en jy sodoende “groei op groei” verdien.

Pieter Willem Moolman is die stigter van PWM Financial Management in Port Elizabeth.

Kontak ons vir meer finansiële en beleggingsadvies.

Vermy emosie wanneer jy in jou aftrede belê

Onstuimige ekonomiese tye veroorsaak onsekerheid wat op verskeie terreine tot verkeerde besluite aanleiding gee, skryf Pieter Willem Moolman.

Beleggers kom te midde van onvoorspelbare skommelinge voor moeilike keuses te staan. Hulle vrees hulle gaan weens dié omstandighede hul swaar verdiende geld verloor.

Die moontlikheid van kapitaalverlies laat beleggers twyfel. Daarby is party van hulle blykbaar onbewus van die risiko’s wat besluite oor hul aftrede inhou.

Een van die gevare is dat baie mense nie genoeg vir hul aftrede spaar nie. Die uiteinde is dat die meeste afgetredenes se maandelikse inkomste nie in hul behoeftes voorsien nie.

Emosie kan veroorsaak dat goeie beleggingspraktyke oor die hoof gesien word. In tye van onsekerheid tree party beleggers irrasioneel op en verloor hulle hul finansiële langtermyndoelwitte uit die oog.

Hulle laat toe dat onlangse verwikkelinge hul besluitneming beïnvloed en dit gee aanleiding tot ‘n verlies aan fokus ten opsigte van korttermynbeleggings.

Beleggers is geneig om die risiko van kapitaalverlies as ‘n onmiddellike bedreiging vir hul spaargeld te ervaar en voorsien ‘n scenario wat, realisties gesproke, vandag kan ontstaan.

In hul poging om dié bedreiging te minimaliseer, tree hulle te konserwatief op wanneer hulle beleggingsbesluite neem. Die besef dat hulle te min geld gespaar het, sal hulle moontlik eers tref wanneer hulle die dag aftree.

Daardie moontlikheid is ongelukkig iets wat dikwels nie as ‘n onmiddellike bedreiging beskou word nie en veroorsaak dat mense hul fokus op hul aftreevereistes verloor.

Finansiële tussengangers het dus ‘n uiters belangrike taak om hul kliënte teen leemtes in hul beleggingskennis te beskerm en hulle te help om hul fokus op hul langtermyndoelwitte vir aftrede te behou.

Pieter Willem Moolman is die stigter van PWM Financial Management in Port Elizabeth.

Kontak ons vir meer finansiële en beleggingsadvies.

Spaar vróég vir aftrede en waak teen konserwatisme

Beleggers wat vroeg vanjaar reeds belangrike besluite moet neem, betree ‘n ongelyke speelveld waarop ‘n mens figuurlik en finansieel kan seerkry, skryf Pieter Willem Moolman.

Onseker markte, onstabiele wisselkoerse en lae rentekoerse bring nuwe uitdagings mee. En moenie die politiek vergeet nie.

Een van die eerste take op die lys van dinge wat gedoen moet word, is om seker te maak jy gaan genoeg geld hê wanneer jy die dag aftree. Te veel mense begin te laat spaar.

Jong mense sê maklik hulle kan nie nou al aan aftree dink nie. Hulle móét eenvoudig sekere noodsaaklikhede – soos ‘n ryding – aanskaf. Om van ‘n woonplek en meubels nie eens te praat nie.

Wanneer hulle hul eerste salaristjeks of bonus kry, is spaar vir aftrede nie boaan die lys van uitgawes nie. Dié noodsaaklikheid word uitgestel en op dié manier verkort baie mense die tydhorison van hul beleggings.

Die gevolge van saamgestelde rente oor ‘n lang tydperk word in finansiële kringe soms die agtste wonder van die wêreld genoem, want dit is een van die beste beleggingsinstrumente.

Almal wat geld verdien, moet aangemoedig word om so vroeg moontlik te begin spaar, want hoe langer ‘n belegging se tydhorison is, hoe groter is die opbrengs van saamgestelde rente.

Ten tweede: wanneer mense uiteindelik vir hul aftrede begin belê, onderskat hulle dikwels die deel van hul salaris wat gespaar moet word.

Diegene wat in hul vroeë jare 20 begin spaar, moet tussen 13 en 20 persent van hul salaris spaar as hulle op die ouderdom van 55 wil aftree. Maar as hulle uitstel en eers op 40 of 45 begin spaar, sal hulle tussen 44 en 70 persent van hul inkomste moet belê om genoeg geld vir hul aftreedae te hê.

‘n Ander faktor wat in aanmerking geneem moet word, is dat beleggers geneig is om te konserwatief op te tree. Hulle belê vir aftrede sonder dat hulle in hul portefeuljes iets inbou wat inflasie sal klop.

Party beleggers meen die moontlikheid is skraal dat hulle hul kapitaal sal verloor, maar hulle weet (of dink) nie daaraan dat hul beleggings dalk nie met inflasie sal tred hou nie.

Die prentjie lyk selfs slegter wanneer bereken word wat hul nabelaste inkomste sal wees wanneer hulle aftree.

Ten slotte: dit is noodsaaklik dat die beleggingsproses nie moet eindig wanneer mense die aftree-ouderdom bereik nie.

Een van die ernstigste foute wat mense begaan, is om by aftrede al hul spaargeld in kontant om te skakel om beleggingsrisiko’s te ververminder of te vermy.

Baie mense is onbewus van die nadelige uitwerking daarvan as hulle te vroeg te konserwatief optree.

Weens verskeie faktore, soos die vooruitgang in die mediese wetenskap, lewe mense nou langer as ons voorgangers. Diegene wat aftree, behoort genoeg te hê om nog 20 of 30 jaar lank ‘n aanvaarbare inkomste te hê.

Dit is dus uiters belangrik dat ‘n mens se batebasis ‘n paar jaar ná aftrede steeds bo die inflasiekoers moet groei, teen risikovlakke wat geskik is vir iemand wat ‘n inkomste trek.

Tussengangers speel dus ‘n deurslaggewende rol deur beleggers te lei om deeglik te beplan sodat hulle met waardigheid kan aftree.

Pieter Willem Moolman is die stigter van PWM Financial Management in Port Elizabeth.

Kontak ons vir meer finansiële en beleggingsadvies.

Bestuur jou korttermynversekering deurgaans

Die jongste misdaadstatistieke, daaglikse berigte van padongelukke en artikels oor veranderende weerpatrone behoort elke volwasse Suid-Afrikaner te laat besef hoe onontbeerlik korttermynversekering is, skryf Pieter Willem Moolman.

Baie mense wat tot onlangs gemeen het hulle is voldoende teen allerlei terugslae verseker, begin nou twyfel.

Dit is in elk geval noodsaaklik dat elke polishouer gereeld ? minstens een keer per jaar ? alle besonderhede deeglik bekyk. Dit behels ook ‘n deeglike opname van die goedere wat verseker behoort te wees.

Vir die meeste mense is dit sleurwerk; ‘n pynlike proses om te gaan tel hoeveel beddens, stoele, tafels, kussings en ander huishoudelike goedere hulle het en te bepaal wat die vervangingswaarde daarvan is.

Maar dit is nou maar eenmaal so dat die onus op jóú rus om jou bates ten volle verseker te hou. Die blote feit dat ‘n versekeringspremie elke maand van jou bankrekening afgetrek word, beteken nie jou bates is genoegsaam verseker nie.

Baie mense neem inderhaas korttermynversekering uit ? gewoonlik omdat ‘n bank dit vir ‘n huurkooptransaksie of ‘n lening vereis ? en hersien dit nie gereeld nie.

‘n Mens moet eenvoudig jou versekering aanpas namate omstandighede verander; iets wat voortdurend gebeur. Die bestuur van jou korttermynversekering kan egter, soos baie paaie en strate in ons omgewing, vol slaggate wees.

Boaan die lys is ongebruikte veiligheidstoestelle. In elke huisinhoudpolis is ‘n klousule waarin die soort beskerming (diefwering, veiligheidshekke, alarms ensomeer) gespesifiseer word.

Baie versekerdes versuim om sulke toestelle in stand te hou en laat hulle mettertyd in onbruik verval. Dit is ‘n groot fout, want ‘n mens sal nie gedek wees as die gespesifiseerde veiligheidstoestelle nie in ‘n goeie werkende toestand is en nie gebruik word nie.

Onderversekering is ‘n ander algemene fout. As jy nie elke jaar daardie paar uur afstaan om ‘n inventaris te voltooi nie, kan dit jou duur te staan kom.

As jy onderverseker is, sal jou versekeraar slegs ‘n proporsionele deel uitbetaal van die totale bedrag waarvoor jy verseker is.

Wanneer jy verhuis, is dit eweneens belangrik om jou makelaar of versekeraar daarvan in kennis te stel. Die sekuriteitsmaatreëls wat jy vir jou oorspronklike adres gespesifiseer het, gaan nie noodwendig vir jou nuwe woning voldoende wees nie.

Jou nuwe tuiste moet opnuut deur jou versekeraar geëvalueer word, aangesien dit ‘n nuwe risiko is en moontlik in ‘n ander gebied met ander omstandighede geleë is. Al dié faktore kan jou maandelikse premie en dekking beïnvloed.

Daarby móét ‘n mens jou versekeraar in kennis stel wanneer jy verbeteringe of verbouings aan jou woning aanbring. Een van die redes is dat diefwering en veiligheidshekke meermale gedurende bouwerk tydelik afgehaal of verskuif word.

Iets anders: mense wat motorversekering uitneem, benoem soms ‘n “gereelde bestuurder” wat in der waarheid nié die gereelde bestuurder is nie. Op dié manier probeer hulle ‘n goedkoper premie bekom.

In die geval van ‘n ongeluk of skade aan die motor, kan sulke wanvoorstellings ‘n negatiewe invloed op jou bybetaling en dekking hê. Jou eis kan geweier word of, waar jou basiese bybetaling afgekoop is, kan jy selfs vir ‘n bybetaling aanspreeklik gehou word.

Verder aanvaar motorversekeraars dat jou voertuig padwaardig is. As dit nie die geval is nie – soos wanneer die assessor bevind dat die bande afgeloop of die remskoene gedaan is – bestaan ‘n moontlikheid dat jy nie teen die skade gedek sal wees nie.

Maak dus tyd om jou versekering met behulp van ‘n goeie makelaar te bestuur.

Pieter Willem Moolman is die stigter van PWM Financial Management in Port Elizabeth.

Kontak ons vir meer finansiële en beleggingsadvies.

Wat is jou finansiële eindbestemming?

Waarheen is jy, finansieel gesproke, op pad?

Die vraag wat elkeen van ons onsself moet vra, is of ons finansieel onafhanklik is. Of, anders gestel, of ons op die pad na finansiële onafhanklikheid is, skryf Pieter Willem Moolman.

Dit mag jou dalk skok om te hoor dat slegs vier persent van Suid-Afrikaners hul daarop kan roem dat hulle nie op iemand of iets anders aangewese is wanneer dit by finansies kom nie. Die kanse is dus goed dat vandag se rubriek op jou van toepassing is.

Maar wat is finansiële onafhanklikheid dan nou eintlik? In sy eenvoudigste vorm, beteken dit dat jou bates – insluitende eiendom – ‘n passiewe inkomste genereer wat jou maandelikse uitgawes dek.

Indien jou uitgawes dus byvoorbeeld R18 000 is en jou opbrengs R20 000, het jy ‘n surplus van R2 000 sonder om ‘n steek werk te doen.

Dis werklik hoe eenvoudig dit is. Dit het niks te doen met hoeveel geld jy in die bank het of hoe groot jou salaris is nie.

Daar is drie beginsels wat jou kan help op jou paadjie na finansiële onafhanklikheid.

Begin deur jou inkomste met jou uitgawes te vergelyk. Stel ‘n begroting op en sien presies hoe jy jou geld bestee.

Jy sal vinnig sien of jy ‘n surplus aan die einde van die maand het en of jy ‘n oortrokke-gerief, kredietkaart of lenings nodig het om jou lewenstyl te finansier. Indien jy een van die gelukkiges is wat elke maand geld oor het, is die volgende vraag wat jy daarmee moet maak.

Die tweede beginsel behels jou finansiële doelwit of visie. Jy droom dalk oor hoeveel jy wil verdien en wat jy graag wil hê en doen wanneer jy aftree.

Daar is ‘n Engelse spreekwoord wat, losweg vertaal, lui dat indien jy nalaat om te beplan, jy beplan om onsuksesvol te wees. Die oorgrote meerderheid van die bogenoemde 96 persent beland juis in die penarie omdat hulle nie finansiële doelwitte stel nie – anders gestel, omdat hulle planloos is.

Die derde beginsel sentreer rondom die finansiële gewoontes wat jy moet verander om te kom van waar jy nou is tot waar jy wil wees. Dus die padkaart, of roete, wat jy gaan volg tot onafhanklikheid.

Dis soos om van Port Elizabeth na Oos-Londen te reis met die hulp van satelliet-navigasie of ‘n padkaart. Jy moet weet waar jy jouself bevind, waarheen jy op pad is en die aanwysings volg wat jou die maklikste en vinnigste tot by jou bestemming sal neem.

Stel jou finansiële doelwitte en werk hard om hulle te verwesenlik, maar aanvaar dat daar terugslae gaan wees. Moet net nie tou opgooi nie, want aanhouer wen.

Onthou, die enigste plek waar sukses voor werk kom, is in die woordeboek.

Pieter Willem Moolman is die stigter van PWM Financial Management in Port Elizabeth.

Kontak ons vir meer finansiële en beleggingsadvies.

Hoe en wat om te verseker

In die tye waarin ons leef, sou die ideaal wees om al ons aardse besittings volledig teen verliese en skade te dek, skryf Pieter Willem Moolman.

Dit is natuurlik moontlik, maar dit sou in ‘n duur spulletjie ontaard as jy alles teen alle gebeurlikhede wou verseker.

Elkeen van ons kom dus by ‘n punt waar ons moet besluit of dit finansiële sin maak om sekere items of gebeurlikhede te verseker. Ons persoonlikhede en houding met betrekking tot risiko’s en sekuriteit speel gewoonlik die grootste rolle in dié besluit.

Finansiële vermoë speel ook natuurlik ‘n rol, maar dan kan mens ook seker redeneer dat mense wat die premie kan bekostig, waarskynlik genoeg geld het om die artikel self te vervang.

Neem byvoorbeeld digitale toerusting soos kameras en selfone. ‘n Paar jaar gelede het ons ‘n arm en been daarvoor betaal, terwyl ons deesdae dieselfde of beter teen ‘n fraksie van die prys kan kry.

Ons kan óf ‘n klein maandelikse premie daarvoor betaal, of besluit om dit mooi op te pas en ‘n nuwer model aan te skaf indien iets onvoorsiens sou gebeur. Dis vir baie van ons ‘n maklike besluit.

Wat motors betref, het ons die keuse om elke maand ietwat meer te betaal en dan huur die versekeringsmaatskappy vir ons ‘n motor vir 30 dae terwyl dit ná ‘n ongeluk herstel word.

Hierdie opsie word dikwels opsy gevee met opmerkings soos dat ons eerder ons vrou se motor sal gebruik of ons pa se ou Volksie wat onder die afdak staan. Maar die dag wat ons die oproep oor die ongeluk-eis kry, moet die kinders skool toe vervoer word en die Volksie se battery is pap.

Vir die meeste mense is hierdie verskansing teen ongerief, en om op iemand anders se knoppie te moet druk, die koste werd.

Dan is daar juweliersware soos daai verloofring wat destyds ‘n plaas se geld gekos het. Die maandelikse premie om dit teen all risiko’s te verseker kan ‘n hele paar rand beloop en sommige mense mag dalk verkies om eerder daai geld by ‘n uittree-annuïteit te voeg.

Daar is dikwels misverstande oor “alle risiko”-items wat nie gespesifiseer is nie. Tipiese eise hieronder is vir ‘n donkerbril wat op die strand of baadjie wat by die restaurant agtergebly het.

Eis as jy moet, maar wees versigtig vir gereelde klein eise wat op agterlosigheid dui. Jou eise-geskiedenis kan jou inhaal en jou premie beïnvloed.

Maak ook seker watter items nie onder alle risiko of huisinhoud gedek word nie. Ek dink byvoorbeeld aan skootrekenaars, GPS-toestelle, bergfietse en branderplanke wat gespesifiseer behoort te wees.

Klein items wat maklik en teen relatief lae koste vervang kan word, is dikwels duur om te verseker. Deur wakker en versigtig te wees, kan ons verliese voorkom en geld spaar.

Pieter Willem Moolman is die stigter van PWM Financial Management in Port Elizabeth.

Kontak ons vir meer finansiële en beleggingsadvies.

Sleutelpersoonversekering nóú noodsaaklik

‘n Maatskappy kan maklik sink wanneer dit ‘n sleutelpersoon verloor, maar gelukkig is daar maniere om sulke terugslae te bowe te kom, skryf Pieter Willem Moolman.

Eienaars moet in vandag se ekonomiese omstandighede kennis neem van die belangrikheid van kontinuïteitsbeplanning, wat vir elke moontlike gebeurtenis voorsiening maak.

Omdat soveel klein-, medium- en mikro-ondernemings op die kennis, vaardighede en verhoudings van ‘n paar sleutelpersone aangewese is, is die versekering van sulke personeellede ‘n uiters belangrike bestanddeel van kontinuïteitsbeplanning.

Dié tipe langtermyn-risikoversekering is iets wat in die moderne sakewêreld noodsaaklik geword het en daarom word dit heel gepas sleutelpersoonversekering genoem.

Dié versekering verskaf dekking vir die onverwagse dood of langtermyn ongeskiktheid van sleutelpersone, wat ‘n bedreiging vir die stabiliteit, winste en toekomstige lewensvatbaarheid van die onderneming kan inhou.

Die lewe van ‘n dinamiese werknemer – iemand wat daadwerklik tot die maatskappy se welslae bydra – kan ook verseker word, sowel as die entrepreneur wie se vaardighede die vernaamste dryfkrag agter die onderneming is.

Om die dienste van ‘n vaardige en hoogs gekwalifiseerde mens te bekom en te beskerm is nie altyd maklik nie. Sulke werknemers dra gespesialiseerde vaardighede en kennis by wat deurslaggewend tot die welslae van die onderneming is en uiters moeilik is om te vervang.

Wanneer hulle nie meer daar is nie, kan die maatskappy se winste ernstig geknou word en sodoende kan dit selfs moeilik raak om finansiering te bekom.

Dit kan ook beteken dat duur stappe gevolg moet word om ‘n plaasvervanger te kry en op te lei.

Dit kan selfs gebeur dat skuldeisers wat van die dood van ‘n belangrike lid van die personeel verneem, daarop aandring dat hulle dadelik betaal word.

Daarby kan belangrike betrekkinge met kliënte in die slag bly as so ‘n vakature ontstaan.

Versekering teen die verlies van sleutelpersone verskaf ‘n byna onmisbare veiligheidsnet vir kwesbare ondernemings en is veral belangrik vir een wat deur die eienaar self bestuur word en waarvan die volhoubaarheid in die hande van een of twee individue is.

Nog ‘n faktor wat deeglik oorweeg moet word, is die implikasies van boedelbelasting. Omdat die opbrengs van sleutelpersoonversekering aan die werkgewer of sakevennoot betaal word, aanvaar die versekerde soms dat boedelbelasting nie van toepassing is nie.

Dit is dikwels wel die geval, maar daar kan uitsonderinge wees, afhangende van die struktuur van die ooreenkoms.

Praat vandag nog met jou finansiële raadgewer om die toekoms van jou onderneming te verseker.

Pieter Willem Moolman is die stigter van PWM Financial Management in Port Elizabeth.

Kontak ons vir meer finansiële en beleggingsadvies.