Belê in so bietjie geduld

Beleggingsmarkte het die afgelope drie jaar ‘n behoorlike loesing gekry en baie van ons voel met goeie reg onseker, skryf Pieter Willem Moolman.

Ek wil nie baie tegnies hieroor raak nie, maar eerder ‘n paar gedagtes met dié van julle deel wat wil weet waarheen nou.

Daar lê natuurlik nog ‘n verkiesing ook voor wat verdere onsekerhede veroorsaak en na nog stres en moedeloosheid kan lei.

Dit is mos nie lekker om daagliks te hoor hoe sleg die ekonomie is en te sien hoe jou belegging kwyn nie. Ek dink baie van ons wil weghardloop, maar waarheen?

Die realiteit is dat ons geen ander heenkome het nie. Mens kan net positief probeer bly en die beste van ‘n slegte saak maak.

Die eerste reaksie van baie beleggers is om paniekerig te raak en hul beleggings in te cash sodat hulle meer sekerheid van hul opbrengs het. Dit kan ‘n flater wees aangesien die inflasierisiko oor die langtermyn die koopkrag van jou geld verwoes.

Kyk maar na die prys van brood wat tussen 1990 en 2016 van R1.12 na R10.20 gestyg het.

Die geheim is ‘n gediversifiseerde portefeulje waar jou belegging tussen verskillende bateklasse versprei word, maar daar is nie ‘n vaste resep nie.

Die bate-allokasie hang van verskeie faktore af soos risikoprofiel (jou aptyt vir risiko), ouderdom asook hoeveel likiditeit en inkomste jy benodig. ‘n Goeie finansiële adviseur kan jou maklik hiermee help.

Bate-allokasie is dus belangrik en kan gedefinieer word as die verdeling van kapitaal tussen verskillende bateklasse in ‘n poging om die beste opbrengs teen ‘n bepaalde risikovlak te verkry.

Ek kry ook nogal baie vrae oor die meriete van buitelandse beleggings en of dit deel van elke portefeulje moet wees. Daar is weereens nie ‘n bloudruk nie, maar ek sal ongemaklik voel om al my geld in Suid-Afrika, wat slegs 0.5% van die wêreld se ekonomie uitmaak, te hê.

Die sentiment van die meeste batebestuurders is dat, indien die geskiedenis homself gaan herhaal, die toekoms beter prestasies behoort te lewer. Geduld sal dus in jou guns tel.

Pieter Willem Moolman is die stigter van PWM Financial Management in Port Elizabeth.

Kontak ons vir meer finansiële en beleggingsadvies.

Vermy ‘n morsige boedel met goeie beplanning

Die bereddering van bestorwe boedels is ‘n plesier wanneer die boedelplanning ordentelik gedoen is, skryf Pieter Willem Moolman.

Sonder behoorlike boedelbeplanning kan dit morsig raak en in baie gevalle tot ‘n herverdelingsooreenkoms lei.

As al die erfgename nie saamstem nie, het jy probleme. Ek het self al ervaar hoe ‘n familie uitmekaar kan spat oor potte en panne.

Daar is verskeie definisies van boedelbeplanning, maar, volgens die kenner Meyerowitz, is dit die reël, bestuur, beveiliging en rangskikking van ‘n persoon se boedelbates.

Volgens hom moet dit op so ‘n wyse gedoen word dat hy vir homself, sy gesin en ander begunstigdes gedurende sy leeftyd en vir sy gesin en ander begunstigdes ná sy dood die optimum en voortgesette benutting daarvan verseker.

Boedelbeplanning is ‘n vakgebied op sy eie, maar ek sal probeer om kortliks die noodsaaklikheid daarvan te verduidelik.

Die eerste vraag is of jy weet wat alles in jou boedel is en wat die waarde daarvan is. Dit is krities en die beginpunt van die beplanningsproses.

Nadat jy bepaal het wat in jou boedel is, gaan dit oor die stel van doelwitte. Ek wil beklemtoon dat boedelbeplanning nie primêr op belastingbesparing gerig moet wees nie – dit is potensieel gevaarlik omdat wetgewing oornag kan verander.

Dit speel wel ‘n belangrike rol. Ander doelwitte behels aspekte soos die versorging van jou eggenoot en ander afhanklikes, die vermyding van twis tussen familielede en die kontinuïteit van boerderye, sake-ondernemings en beleggings.

‘n Praktiese en uitvoerbare testament vorm ‘n integrale deel van ‘n goeie boedelplan en vergemaklik die opstel daarvan.

‘n Ander vraag is of jy weet wat jou boedelkoste gaan wees en betyds daarvoor voorsiening te maak.

Behalwe eksekuteursfooie, is inkomstebelasting, boedelbelasting, kapitaalwinsbelasting en hereregte normaalweg betaalbaar. En moet nie die effek van die aanwasbedeling onderskat nie.

‘n Tekort aan kontantvloei in jou boedel kan tot die verkoop van bates lei. Hier speel die regte ondernemingsvorm dus ‘n rol.

Gaan sien vandag nog ‘n kenner om onaangename verrassings te vermy.

Pieter Willem Moolman is die stigter van PWM Financial Management in Port Elizabeth.

Kontak ons vir meer finansiële en beleggingsadvies.

Moenie in versekering se fynskrif verstrengel raak nie

Ons weet waarskynlik almal van iemand wat al gekla het dat die versekering nie hul eis wou uitbetaal nie ten spyte daarvan dat hul versekeringspremies tot op datum betaal was, skryf Pieter Willem Moolman.

Die rede lê gewoonlik in die fynskrif en daarom wil ek ‘n paar belangrike beginsels bespreek wat jou kan help sodat jy nie in dieselfde slaggate trap nie.

Soos met ander dinge in die lewe, kan goedkoop premies jou duur te staan kom. Mense is geneig om van versekeraar tot versekeraar agter goedkoper premies aan te skuif sonder om aan die gevolge te dink.

Indien jy wil skuif, maak seker dat die nuwe versekeraar wel die vermoë het om eise uit te betaal. Ook dat hulle goeie diens kan lewer wat die spoedige betaling van eise insluit.

Die tipe dekking is natuurlik ook belangrik. Die basiese polis by verskillende versekeraars is redelik standaard, maar daar kan tog wesenlike verskille ten opsigte van uitbreidings, bybetalings en uitsluitings wees.

Verder kan ‘n lang verhouding met ‘n bepaalde versekeraar jou help wanneer dit by die uitbetaling van twyfelagtige eise kom.

Dis kardinaal belangrik om ‘n goeie en bevoegde makelaar aan te stel om jou versekeringsportefeulje te bestuur. Maak net seker dat hy soos per wetgewing gelisensieerd is, professionele aanspreeklikheidsdekking van minstens R5-miljoen het en dat jy weet wat die diensmodel is.

Laasgenoemde moet op skrif wees en die vergoedingstruktuur sowel as die partye se verantwoordelikhede uitstip.

Die volgende belangrike element is om seker te maak jy geniet voldoende dekking. Gaan deur die verskillende afdelings met jou makelaar en so leer jy die produk ook ken.

Vra wat die bybetalings is. Hoewel dekking by verskillende versekeraars soortgelyk is, kan bybetalings wesenlik verskil.

Wat die eis self betref, moet jy seker maak jy gee kennis daarvan binne die polisvoorwaardes se neergelegde tyd. Jy mag egter geen erkenning, verklaring, aanbod, belofte, betaling of skadeloosstelling maak nie – al was jy skuldig.

Geniet die vakansie!

Pieter Willem Moolman is die stigter van PWM Financial Management in Port Elizabeth.

Kontak ons vir meer finansiële en beleggingsadvies.

Moenie met risikodekking dobbel nie

Hoewel almal se paadjies verskil, is die kanse bitter goed dat jy gekom het waar jy vandag is ná jare se opvoeding, opleiding, beplanning en harde werk, skryf Pieter Willem Moolman.

Die paradoks van die lewe is egter dat alledaagse dinge soos ‘n ongeluk, gevreesde siekte of die dood jou lewe in ‘n oogwink kan verander.

Die vraag is of jy bereid is om met dié risiko’s te dobbel en maar vir die beste hoop of eerder vir die ergste voorsiening maak. Indien jy braaf en planloos is, is die dilemma dat sulke gebeurlikhede ‘n invloed op die mense om jou kan hê.

Elke lid van jou gesin – of jou werknemers indien jy ‘n sake-eienaar is – kan in die spervuur beland en jy het dus myns insiens ‘n verantwoordelikheid teenoor jouself en die mense wat op jou staatmaak om vooruit te dink.

Dis ‘n feit dat die lewe met onsekerhede gevul is en daarom is dit broodnodig dat jy risikodekking het. Die belangrikste hiervan is vir ontydige dood, ongeskiktheid, gevreesde siektes en ander kwale wat jou inkomste kan beïnvloed.

Die doel van boedelbeplanning is om seker te maak jou afhanklikes is finansieel onafhanklik by ontydige dood en daarom moet jou lewensdekking in plek en voldoende wees.

Daarteenoor verseker ongeskiktheidsdekking dat jou en jou afhanklikes se lewenskostes gedek sal wees indien iets met jou sou gebeur wat daartoe lei dat jy nie verder kan werk nie.

Gevreesde siektes kan ‘n moontlike verandering in lewenstyl meebring en ook jou lewensverwagting verkort. Die korrekte dekking hier sal verseker dat jy nie in hierdie emosionele tyd finansieel onder druk kom nie.

‘n Verlies aan inkomste kan vir die broodwinner finansieel katastrofies wees. Siektedekking, of ‘n inkomstebeskermer, vervang jou inkomste en help dat jy en jou gesin jul lewensstandaard kan handhaaf.

Die kans is goed dat jy uitgevang gaan word indien jy met jou risikodekking dobbel. Maak dus seker joune is in plek en dat dit gereeld hersien word om by veranderende behoeftes te pas.

Pieter Willem Moolman is die stigter van PWM Financial Management in Port Elizabeth.

Kontak ons vir meer finansiële en beleggingsadvies.

Salomo se wysheid help ons vandag nog

Vandag se rubriek bestaan grootliks uit ‘n aantal waardevolle riglyne uit ‘n bron wat dalk vir sommige lesers ‘n verrassing sal wees, skryf Pieter Willem Moolman.

Dié pitkos staan al eeue lank bekend as die wyshede van Salomo, soos opgeteken in die Bybelboek Spreuke.

Ek gaan nie op die inspirerende gedagtes uitwei nie, maar glo dat almal, deur hierdie verse te lees, iets sal vind wat hulle in hul alledaagse lewe – en veral op finansiële gebied – sal help.

Die aanhalings bevestig terselfdertyd dat beginsels uit die Bybelse tydperk nie verander het nie.

• Spreuke 4 vers 14 – Wyshede het meer voordele as geld;
• 6:6 – Jou luiaard, leer by die mier wat wysheid is;
• 6:8 – Hy [die mier] kry reeds in die somer sy kosvoorraad reg. Die oestyd werk hy klaar voor die winter kom;
• 10:4 – Mense wat lui is, word gou arm. Hulle wat fluks is, word ryk;
• 11:2 – Nederigheid bring wysheid;
• 11:15 – Dit is gevaarlik om vir iemand borg te staan; dit is veiliger om nee te sê;
• 12:24 – Dié wat pligsgetrou werk, word leiers;
• 13:11 – Rykdom wat maklik kom, verdwyn net so maklik. Wie bietjie vir bietjie bymekaar maak, het naderhand baie;
• 13:16 – ‘n Verstandige mens dink voor hy iets doen;
• 15:15 – Vir die bedrukte mens bring elke dag net probleme. Vir die blymoedige mens is die hele lewe ‘n fees;
• 15:33 – Nederigheid kom eerste, daarna volg eer;
• 16:18 – Hoogmoed lei tot ondergang;
• 16:32 – Dis beter om geduldig te wees as dapper. Selfbeheersing is beter as om ‘n stad in te neem;
• 17:22 – ‘n Vrolike mens is soos goeie medisyne. ‘n Neerslagtige mens tap jou krag;
• 17:27 – Iemand wat kennis het, praat nie baie nie. Iemand met insig bly kalm;
• 19:4 – Rykdom bring baie mooiweersvriende;
• 19:17 – Om na ‘n arm mens om te sien, is ‘n lening aan die Here. Hy sal jou daarvoor vergoed;
• 20:13 – Moenie lief wees vir slaap nie; jy kan in armoede verval. Wees wakker, en jy sal genoeg hê om te eet;
• 21:5 – Getroue werk lewer wins op. Afskeepwerk lei tot gebrek;
• 23:13 – Moenie bang wees om jou kind te dissiplineer nie. Hy sal nie doodgaan van ‘n pak slae nie;
• 27:01 – Moenie te veel praat oor wat môre kan gebeur nie. Jy weet glad nie;
• 27:18 – Wie omsien na die belange van sy werkgewer sal voordeel daaruit trek;
• 28:19 – Iemand wat sy grond bewerk, sal volop hê om te eet;
• 29:21 – ‘n Slaaf wat van kleins af bederf is, is opstandig wanneer hy groot is.

Deur hierdie gedagtes van Salomo te lees, te bedink en in jou daaglikse lewe toe te pas, besef ‘n mens gou wat werklik belangrik is.

Ons almal smag mos maar na meer verstandigheid — en in Spreuke kry ‘n mens dit gratis.

Pieter Willem Moolman is die stigter van PWM Financial Management in Port Elizabeth.

Kontak ons vir meer finansiële en beleggingsadvies.

Korttermynversekering beskerm jou welvaart

Kan jou versekeringspremie beter belê word?

Omdat ons as polishouers moontlik vir jare nie ‘n eis instel nie, sou ons seker nie verkwalik word indien ons hierdie vraag vra nie, skryf Pieter Willem Moolman.

Mens moet onthou dat korttermynversekering uitgeneem word om ons welvaart te beskerm eerder as om dit te bou. Dink byvoorbeeld wat sal gebeur indien jy in ‘n motorongeluk beland of jou huis brand af en jy moet die skade uit jou sak uit betaal.

Dit sal sommige van ons heeltemal finansieel ruïneer of, as ons gelukkig is, ons finansies ‘n behoorlike knou gee. Dit is nie ‘n risiko wat ek bereid is om te neem nie.

Die tweede stap is om seker te maak jy is reg verseker. Maak seker jou eiendom se sekuriteitsmaatreëls is volgens jou versekeraar se vereistes en dat die alarmstelsel gereeld getoets en aangeskakel word wanneer jy jou perseel verlaat.

Ons het onlangs ‘n eis hanteer waar ‘n huisvrou haar kind by die skool gaan haal het sonder om die alarm te aktiveer. Daar was ‘n inbraak en die eis is gerepudieer.

Sorg dat jou selfoon en skootrekenaar gespesifiseer is en dat jy ‘n deeglike inventaris van jou huisinhoud optrek. En, om die eisproses te vergemaklik, is dit altyd ‘n goeie idee om bewyse van aankope te hou, veral wanneer dit by elektroniese goedere en juweliersware kom.

Foto’s van items soos leerbaadjies en skilderye kan as bewyse ingedien word en vergemaklik die proses om gesteelde goedere te identifiseer en vervangingswaardes te bepaal.

Onthou egter dat jou versekeraar jou met premieverhogings kan “straf” indien jy dikwels eise instel. As polishouer is dit jou verantwoordelikheid om versigtig te wees en op te tree asof jy nie versekering het nie.

‘n Versekeraar en polishouer se verhouding is dié van wedersydse vertroue en eerlikheid. Indien jy uitgevang word, sal jou versekeraar nie jou eis uitbetaal nie en jou selfs strafregtelik laat vervolg. Skuldiges kan dalk sukkel om weer versekering te bekom.

Daar word geskat dat bedrieglike eise die rede is dat premies wêreldwyd tussen vyf en vyftien persent toeneem.

Lees en verstaan jou polis. Nie alle eise beteken dat jou premie op hernuwing verhoog gaan word nie, maar weet waar dit wel die geval is.

Korttermynversekering se doel is om jou in dieselfde posisie as voorheen te plaas en dis presies wat jy kan verwag indien jy die korrekte versekering vir jou behoeftes het.

Pieter Willem Moolman is die stigter van PWM Financial Management in Port Elizabeth.

Kontak ons vir meer finansiële en beleggingsadvies.

Bedryf ‘n gesinsaak op vaste beginsels

Statistieke toon dat net een uit elke tien gesinsondernemings in Suid-Afrika tot in die derde geslag voortbestaan, skryf Pieter Willem Moolman.

Die redes vir dié verskynsel is nie altyd duidelik nie, maar ek sal ‘n paar aspekte uitlig wat sulke ondernemings se kans op sukses behoort te verbeter.

In die eerste plek moet daar ‘n opvolgstrategie wees. Dit moet byvoorbeeld nie ‘n gegewe wees dat my kinders by die onderneming gaan aansluit net omdat hulle Moolmans is nie.

Elke lid van die volgende geslag moet die vaardighede hê wat nodig is in die bepaalde bedryfsvertakking waarby hy of sy betrokke wil raak. En daar moet uiteraard poste beskikbaar wees.

Hoewel almal saamwerk om ‘n gemeenskaplike doel te bereik, moet daar ‘n bestuurshoof wees.

Voorheen was dit dikwels die oudste lid van die gesin wat dié rol vervul het, maar deesdae is dit noodsaaklik dat dit die mees geskikte persoon moet wees. In uitsonderlike gevalle kan dit selfs iemand van buite die gesin wees.

Besluite moet verkieslik op ‘n konsensusbasis geneem word. Dit wil sê almal moet daaroor saamstem.

Dat dit ‘n gesinsaak is, maak nie ander sakebeginsels ongedaan nie. Maak dus seker dat almal weet wat die langtermynstrategie en beplanning behels, wat die ondernemingsvorme is en welke gepaardgaande ooreenkomste bestaan.

Alle gesinslede hoef nie noodwendig by die daaglikse bestuur van so ‘n onderneming betrokke te wees nie. Jy kan dus ‘n mede-aandeelhouer wees en vergoeding deur middel van dividende ontvang.

In so ‘n geval kan jy as nie-uitvoerende direkteur in die direksie dien. Dit is egter raadsaam dat die gesinslede wat die onderneming bedryf ‘n groter deel van die aandele hou.

Dit is partykeer goed dat ‘n lid van die gesin eers by ‘n ander onderneming werk aangesien dit ervaring en selfvertroue bevorder.

As jy in ‘n omgewing werk waar jy nie beskerm word omdat jy die baas se seun of dogter is nie, leer jy jou eie vermoëns ken en vertrou. By ander ondernemings ontstaan ook vars idees.

Seker die belangrikste beginsel waarop die sukses van ‘n gesinsaak of familieonderneming berus, is dat dit nie oor “ek, my of myne” gaan nie.

Niemand is belangriker as enigeen van die ander nie en daar is geen plek vir egos nie. Dit gaan oor die sukses van die onderneming en die langtermyn-voortbestaan daarvan.

Pieter Willem Moolman is die stigter van PWM Financial Management in Port Elizabeth.

Kontak ons vir meer finansiële en beleggingsadvies.

Inventaris jou huisvriend in nood

Die onus lê by huiseienaars om te bewys dat die inhoud van hul huise ten volle verseker is en daarom moet die waarde van ‘n inventaris nie onderskat word nie, skryf Pieter Willem Moolman.

As jou huis afbrand en die huisinhoud is vir byvoorbeeld R800 000 verseker, moet jy aan die versekeraar kan bewys dat die waarde daarvan wel soveel was.

In vandag se gejaagde lewe is dit net nog ‘n ding wat nie die aandag kry wat dit verdien nie. Vra jouself gerus af of jy ‘n lys van al jou besittings sou kon maak indien jou woonplek in ‘n brand verwoes word.

Mens moet onthou dat dit nie net die groot goedere soos meubels en elektroniese toebehore insluit nie, maar die magdom los artikels wat rondstaan en in kaste is.

Dit is dan ook gewoonlik die geval dat die items wat jy nie aldag sien en aan dink nie, gewoonlik die duurste is.

Die rol wat klere en skoene in die bepaling van die algehele waarde van ‘n huis se inhoud speel, word ook dikwels onderskat. Dit kan tot foutiewe berekeninge lei, wat beteken iemand kan as onderverseker beskou word wanneer ‘n eis ingestel word.

Met ‘n volledige en onlangs bygewerkte inventaris kan eise vinniger afgehandel en die bedrag van jou verliese vir jou belastingopgawe bevestig word.

Dit help jou ook om jou huisinhoud vir die korrekte bedrag te verseker. Op dié manier kan jy seker maak probleme soos onderversekering en awery duik nie op wanneer ‘n eis ingedien word nie.

Mens moet eenvoudig net tyd inruim om ‘n inventaris op te stel. Begin deur ‘n volledige lys van jou besittings te maak en onthou ook dis belangrik om alle kwitansies, fakture en kontrakte wat betrekking het op hierdie artikels te hou.

In sommige gevalle sal dit nodig wees om ramings te maak, maar al dié moeite kan jou vorentoe baie tyd, verdriet en geld spaar.

Dis belangrik om die inventaris gereeld te hersien omdat die waarde van sekere artikels toeneem.

Nog ‘n goeie gewoonte is om ‘n foto van elke waardevolle artikel te neem. Maak afdrukke van die foto’s en skryf op die agterkant wat dit is, waar dit gekoop is en die fabrikaat.

Indien jy nie kans sien om jou eie saam te stel nie, kan jy jou makelaar vra om te reël vir ‘n professionele waardasie. Dit is bekostigbaar en sal vir jou gemoedsrus gee.

Bêre die inventaris met stawende dokumente op ‘n veilige plek, en verkieslk nie in jou eie huis nie.

Pieter Willem Moolman is die stigter van PWM Financial Management in Port Elizabeth.

Kontak ons vir meer finansiële en beleggingsadvies.

Diversifikasie – vriend of vyand?

Diversifikasie is ‘n breë begrip wat baie aspekte insluit en verteenwoordig, veral ten opsigte van beleggings, skryf Pieter Willem Moolman.

Wat diversifikasie vir beleggers inhou, is een aspek. Of dit moontlik is om optimaal te diversifiseer, is ‘n ander vraag.

Suid-Afrika verteenwoordig minder as een persent van die wêreld se ekonomie en die vraag is of jou beleggings optimaal gediversifiseer is as jy 80 tot 100 persent van jou welvaart in hierdie land hou.

Die antwoord is waarskynlik “nee”.

Diversifikasie is ‘n risiko-bestuurstegniek waarmee ‘n breë verskeidenheid bates en/of beleggings in een portefeulje saamgebring word. Dit verminder gewoonlik risiko-blootstelling en is daarop gemik om beleggings so te versprei dat hulle oor ‘n gegewe tydperk in verskillende omstandighede verskillend sal reageer.

Dat jou beleggings deur verskillende batebestuur-ondernemings bestuur word, beteken dus nie noodwendig goeie diversifisering nie.

Theo Vorster het op 17 Mei verlede jaar in ‘n artikel op Netwerk24 die belangrikste diversifikasiebeginsels uitgewys wat deel van elke portefeulje behoort te wees.

Volgens hom moet ‘n mens deeglik kyk na diversifisering tussen verskillende bateklasse, veral ten opsigte van aandele, kontant, skuldbriewe en eiendom.

Daarby moet geografiese diversifikasie tussen lande en hul geldeenhede in aanmerking geneem word.

Tyd speel ook ‘n belangrike rol in die strategie om wisselvalligheid te bowe te kom. Beleggers wat koop of verkoop, moet dit oor ‘n tydperk doen en nie op een slag nie.

En onthou gerus maar dat, ten opsigte van beleggings en die bestuur van risiko’s en opbrengs, níks sonder risiko is nie.

Goeie diversifisering is die beste manier om terugslae te vermy, maar daar is ook ‘n ander feit wat nie uit die oog verloor moet word nie: ‘n mens kan té gediversifiseerd wees.

Dit kan veroorsaak dat jy minder as jou verwagte opbrengs uit jou beleggings kry.

Deur te veel maatskappye en fondse in ‘n portefeulje te betrek, kan veroorsaak dat die goeie prestasies van sekeres geneutraliseer word deur ‘n gebrek aan prestasies van ander.

Diversifikasie bly dus ‘n beginsel wat deeglik bestudeer moet word. Die strewe na ‘n goeie balans is altyd deurslaggewend.

Daarom noem ek weer twee van die riskantste benaderinge wat beleggers moet vermy: gulsigheid aan die een kant en oorversigtigheid aan die ander.

‘n Goed gediversifiseerde portefeulje behoort oor ‘n bepaalde tydperk die gewenste opbrengs mee te bring, maar daar is geen bloudruk nie. Mense se omstandighede en gewilligheid om risiko’s aan te gaan, speel ‘n rol.

Pieter Willem Moolman is die stigter van PWM Financial Management in Port Elizabeth.

Kontak ons vir meer finansiële en beleggingsadvies.

Geduld is die wagwoord in troebel tye

Ná omtrent vier jaar van skrale en selfs geen opbrengste is beleggers taamlik verward en ontmoedig, skryf Pieter Willem Moolman.

Voorheen het hulle verwag dat hul beleggings al om die ses of sewe jaar moet verdubbel; ‘n jaarlikse groeikoers van naastenby 15 persent.

Ongelukkig het dit nie die afgelope tyd gebeur nie. Daarom raak party beleggers ongeduldig en tree sommiges irrasioneel op.

Emosionele besluite ten opsigte van beleggings is gewoonlik verkeerd aangesien markregstellings en ekonomiese onstuimigheid al voorheen plaasgevind het en wéér gaan opduik. Beleggers moet dus in dié dae geduld aan die dag lê.

Dit is nie om dowe neute dat Warren Buffet sê die aandelebeurs is ‘n meganisme waarmee rykdom van die ongeduldige na die geduldige oorgedra word nie. Volgens hom is die teken van die einde van ‘n afwaartse siklus wanneer mense wat gedink het hulle is langtermyn-beleggers die beurs summier verlaat.

Die ekonomiese ontleder Theo Vorster sê die mark het die afgelope 20 jaar by drie geleenthede met oor die 30 persent gedaal. Nogtans het ‘n goeie belegging in dié periode van R10 000 tot R100 000 gegroei.

‘n Goeie, gediversifiseerde portefeulje, tyd en geduld bly die belangrikste beginsels. ‘n Negatiewe tydperk van drie, ses of 12 maande, selfs langer, moenie dié grondslag verander nie.

Soos al tevore in een van dié rubrieke uitgewys is, bly inflasie jou grootste vyand; nie korttermyn-wisselvalligheid en negatiewe markskommelinge nie.

Pas op dat ‘n gebrek aan kundigheid jou nie op die lang termyn duur te staan kom nie. Maak seker jy het ‘n kundige om jou beleggingsportefeulje só saam te stel dat dit aan jou behoeftes voldoen.

Pieter Willem Moolman is die stigter van PWM Financial Management in Port Elizabeth.

Kontak ons vir meer finansiële en beleggingsadvies.